Dünya Sağlık Örgütü tarafından her yıl düzenlenen 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü ile ciddi karaciğer hastalığına ve kanserine yol açan bir karaciğer iltihabı olan viral hepatit konusunda farkındalığı artırmak amaçlanmaktadır. 28 Temmuz tarihi hepatit B virüsünü bulan Nobel ödülü sahibi Profesör Baruch Samuel Blumberg'in doğum günü olması nedeniyle seçilmiştir. 

Bu yıl, Dünya Hepatit Gününün teması bireylerin hepatit bakımına erişimini artırmak olarak belirlenmiştir. 

Hepatit virüsünün A, B, C, D ve E olmak üzere beş ana türü vardır. Dünya, şu anda bu 5 hepatit virüsü ile ilişkili olmadığı düşünülen ve halen nedeni bilinmeyen, çocukları etkileyen akut hepatit enfeksiyonu salgını ile karşı karşıyadır. Dünya Sağlık Örgütüne Haziran 2022 itibarıyla 33 ülkeden 920 olası ciddi akut hepatit vakası bildirilmiştir.   Bu konuda etken, maruziyet, risk faktörlerini içeren araştırmalar yürütülmektedir. Enfeksiyonun önlenmesi için el hijyeninin sağlanması, güvenli içme suyu kullanımı, güvenli gıda tüketimi, sosyal mesafenin korunması, maske kullanımı, hastayken evde kalınması ve tıbbi yardım alınması gibi genel enfeksiyon önleme ve kontrol önlemleri tavsiye edilmektedir. 

Akut hepatit enfeksiyonlarının çoğu hafif hastalığa neden olmakla hatta fark edilmeden geçirilmekle birlikte bazı durumlarda ciddi hastalıklara yol açabilir ve ölümcül olabilir. 2019 yılında akut hepatit A ve E nedeniyle 78.000 ölüm meydana geldiği tahmin edilmektedir. Akut viral hepatitin aksine Hepatit B, C ve D enfeksiyonları kronik hepatite, karaciğer kanseri ve siroz nedeniyle her yıl 1 milyonun üzerinde ölüme neden olurlar. Bu üç tür, hepatit ölümlerinin %95’inden sorumludur. Küresel olarak hepatit B, C ve D enfeksiyonlarının ortadan kaldırılmasına öncelik verilmekte, kronik viral hepatitin önlenmesi, teşhis ve tedaviye erişimin artırılmasına dikkat çekilmektedir. 

Ülkemizde yeni viral hepatit vaka sayılarını azaltmak, ortaya çıkabilecek ciddi hastalıkların önüne geçerek ölümleri azaltmak ve hastaların bakımını iyileştirmek amacıyla Türkiye Viral Hepatit Önleme ve Kontrol Programı (2018-2023) hazırlanmıştır.  Program kapsamında multidisipliner bir yaklaşımla hastalığın bulaşmasının önlenmesine, erken tespitine ve tedaviye yönlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.   

Hepatit A, virüsün bulaştığı yiyecek ve suyun alınması veya bulaşıcı bir kişiyle doğrudan temas yoluyla bulaşır. Sanitasyon, gıda güvenliği ve bağışıklama hepatit A’nın önlenmesinin en etkili yollarıdır. Ülkemizde hepatit A aşısı çocukluk döneminde 18. ve 24. aylarda olmak üzere iki kez uygulanmaktadır.

 
Hepatit B, en yaygın olarak doğum sırasında anneden çocuğa, güvenli olmayan cinsel ilişkiyle ve güvenli olmayan enjeksiyonlar yoluyla bulaşır. Bebeklik ve erken çocukluk döneminde hepatit B enfeksiyonu geçirilmesi vakaların %95’inde kronik hepatite yol açar. Bu nedenle tüm bebeklerin doğumdan sonra tercihen 24 saat içerisinde olmak üzere 1. doz aşılarının uygulanması, 1. ayda ve 6. ayda 2. ve 3. doz uygulamalarının yapılarak aşı serisinin tamamlanması özellikle önemlidir.  Hastalığın önlenmesi için gebelik döneminde hepatit B’ye yönelik değerlendirme yapılması, yanı sıra güvenli cinsel ilişki ve güvenli enjeksiyon uygulamaları da bulaşmaya karşı korunma sağlar.

Ülkemizde hepatit A ve hepatit B aşı uygulamaları, çocukluk dönemi yanı sıra yetişkinlik döneminde de meslek, yaşam tarzı, sağlık durumu nedeniyle hastalık riski değerlendirilerek sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanmaktadır.

Hepatit C virüsü en yaygın olarak güvenli olmayan enjeksiyon ve taranmamış kan ve kan ürünlerinin transfüzyonu ile bulaşır. Hepatit C’ye karşı etkili bir aşı bulunmamaktadır. Bulaşmanın önlenmesi için güvenli enjeksiyon uygulamaları, güvenli kan ve kan ürünleri transfüzyonu sağlanmalıdır. 

Hepatit D virüsü enfeksiyonu oluşması için hepatit B virüsü enfeksiyonunun varlığı gereklidir. Bulaşma, bütünlüğü bozulmuş deri (enjeksiyon, dövme vb.) veya enfekte kan veya kan ürünleri ile temas yoluyla gerçekleşir. Hepatit B'ye karşı aşılama ve alınacak diğer önlemler hepatit D virüsü enfeksiyonunu önlemede etkilidir. 

Viral hepatitlerin azaltılması ve bu nedenle ölümlerin önlenmesi için; bilimsel kaynaklardan bilgi edininiz, toplumda virüs bulaşmasını önlemek için aşılanınız ve diğer önlemlere uyunuz, erken tanı ve tedavi için sağlık kuruluşlarına zamanında başvurunuz.